لیکویید شدن در ارز دیجیتال یکی از مهمترین ریسکهای معاملات Futures است. زمانی که زیان یک پوزیشن اهرمی بیش از حد افزایش پیدا کند و Margin موجود دیگر برای حفظ معامله کافی نباشد، صرافی میتواند پوزیشن را بهصورت اجباری ببندد؛ اتفاقی که به آن Liquidation گفته میشود.
بسیاری از معاملهگران تازهکار فقط به سود احتمالی Leverage توجه میکنند و Liquidation Price را جدی نمیگیرند. در حالی که هرچه اهرم بالاتر باشد، معمولاً فاصله قیمت ورود تا محدوده لیکویید شدن کمتر میشود و یک نوسان کوتاه میتواند آسیب بزرگی ایجاد کند.
اگر از موقعیتهای معاملاتی Futures استفاده میکنید، میتوانید بخش سیگنالهای فیوچرز ارز دیجیتال را بررسی کنید؛ اما قبل از ورود، حتماً Stop Loss، Position Size، Leverage و فاصله تا Liquidation را شخصاً ارزیابی کنید.
Liquidation زمانی اتفاق میافتد که زیان پوزیشن اهرمی به سطحی برسد که صرافی برای جلوگیری از منفی شدن بیشتر حساب، معامله را بهصورت خودکار میبندد.
در واقع وقتی Margin شما دیگر توان پوشش زیان را نداشته باشد، پوزیشن لیکویید میشود.
این اتفاق بیشتر در معاملات Futures و Margin Trading دیده میشود و در معاملات عادی Spot به این شکل وجود ندارد.
Liquidation Price قیمتی است که اگر بازار به آن برسد، احتمال بسته شدن اجباری پوزیشن بسیار بالا میرود.
برای مثال اگر یک Long روی Bitcoin باز کرده باشید، Liquidation Price پایینتر از Entry قرار دارد.
در Short، برعکس، قیمت لیکویید بالاتر از Entry قرار میگیرد.
مقدار دقیق Liquidation Price به عوامل مختلفی بستگی دارد:
هرچه Leverage بالاتر باشد، Position بزرگتری با Margin کمتر باز میکنید.
در نتیجه حرکت کوچکتری خلاف جهت معامله برای کاهش Margin کافی خواهد بود.
به زبان ساده، اهرم بالا فضای تنفس معامله را کمتر میکند.
مثلاً در Leverage پایین، بازار میتواند نوسان بیشتری برخلاف Position داشته باشد بدون اینکه معامله فوراً تهدید شود؛ اما در Leverage بسیار بالا، همان نوسان کوچک ممکن است شما را به Liquidation نزدیک کند.
برای درک بهتر این موضوع، مقاله اهرم یا Leverage در ارز دیجیتال را مطالعه کنید.
فقط Leverage مهم نیست. Position Size نیز نقش بسیار بزرگی دارد.
اگر Position بیش از حد بزرگ باشد، حتی Leverage متوسط هم میتواند ریسک زیادی ایجاد کند.
به همین دلیل بهتر است ابتدا میزان ریسک قابلقبول را مشخص کنید و سپس حجم Position را بر اساس Stop Loss محاسبه کنید.
در مقاله Position Size در ارز دیجیتال روش محاسبه حجم معامله را توضیح دادهایم.
در Cross Margin، موجودی بیشتری از حساب میتواند برای حفظ Position استفاده شود.
این موضوع ممکن است Liquidation Price را دورتر کند، اما در مقابل بخش بزرگتری از موجودی حساب در معرض خطر قرار میگیرد.
اگر بازار بهشدت خلاف جهت معامله حرکت کند، زیان ممکن است فقط به Margin اولیه محدود نماند.
در Isolated Margin فقط سرمایهای که به همان Position اختصاص داده شده در معرض ریسک مستقیم قرار میگیرد.
این حالت به معاملهگر کمک میکند ریسک یک Position را از بخشهای دیگر حساب جدا کند.
برای بسیاری از معاملهگران، مخصوصاً افراد کمتجربهتر، Isolated میتواند کنترل ریسک سادهتری ایجاد کند؛ اما همچنان Position Size و Stop Loss اهمیت دارند.
Maintenance Margin حداقل مقدار Margin مورد نیاز برای باز ماندن Position است.
اگر Equity پوزیشن از این مقدار پایینتر برود، صرافی میتواند فرآیند Liquidation را آغاز کند.
هر صرافی ممکن است ساختار متفاوتی برای Maintenance Margin داشته باشد، مخصوصاً در Positionهای بزرگتر.
بعضی معاملهگران تصور میکنند Liquidation همیشه بر اساس آخرین قیمت معاملهشده اتفاق میافتد، اما بسیاری از صرافیهای Futures از Mark Price استفاده میکنند.
Mark Price تلاش میکند قیمت منصفانهتری از بازار ارائه دهد و احتمال Liquidation ناشی از نوسانات بسیار کوتاه و غیرعادی را کاهش دهد.
به همین دلیل هنگام بررسی Liquidation Price باید بدانید صرافی از چه قیمتی برای محاسبات استفاده میکند.
یکی از مهمترین کاربردهای Stop Loss همین است.
در یک معامله اصولی، حد ضرر باید بسیار قبلتر از Liquidation Price قرار داشته باشد.
یعنی اگر تحلیل اشتباه شد، معامله قبل از رسیدن به نقطهای که صرافی مجبور به بستن Position شود، بهصورت کنترلشده بسته شود.
برای تعیین درست Stop، مقاله حد ضرر در ارز دیجیتال را مطالعه کنید.
یکی از رایجترین اشتباهات این است که معاملهگر به امید برگشت بازار، Stop Loss را حذف میکند.
قیمت کمی خلاف جهت حرکت میکند و فرد تصور میکند بازار برمیگردد. سپس Margin بیشتری اضافه میکند یا Stop را دورتر میبرد.
اگر روند ادامه پیدا کند، زیان بزرگتر میشود و معامله به Liquidation نزدیکتر خواهد شد.
خیر.
اضافه کردن Margin میتواند Liquidation Price را دورتر کند، اما به معنی بهتر شدن تحلیل نیست.
اگر سناریوی اولیه دیگر معتبر نباشد، اضافه کردن سرمایه فقط مقدار بیشتری از حساب را در معرض خطر قرار میدهد.
این کار فقط زمانی منطقی است که از قبل بخشی از یک برنامه مشخص مدیریت معامله باشد.
Average Down در معاملات اهرمی میتواند بسیار خطرناک باشد.
وقتی Position زیانده است و حجم بیشتری اضافه میکنید، اندازه Position افزایش پیدا میکند و اگر بازار همچنان خلاف جهت حرکت کند، سرعت افزایش زیان بیشتر میشود.
در نتیجه میانگین کم کردن بدون برنامه یکی از راههای رایج نزدیک شدن به Liquidation است.
بله. در Positionهای بلندمدت Futures، Funding Fee میتواند بهمرور Margin آزاد را کاهش دهد.
اگر Position برای مدت طولانی باز بماند و Funding علیه شما باشد، فاصله تا Liquidation ممکن است تغییر کند.
بنابراین فقط حرکت قیمت را بررسی نکنید؛ هزینه نگهداری Position نیز اهمیت دارد.
بازار ارز دیجیتال میتواند در مدت کوتاهی حرکتهای بسیار سریع داشته باشد.
در زمان اخبار مهم یا Liquidation Cascade ممکن است قیمت چند درصد در چند دقیقه حرکت کند.
Positionهای با Leverage بالا در چنین شرایطی آسیبپذیری زیادی دارند.
حتی اگر تحلیل کلی درست باشد، یک Wick شدید میتواند Position را قبل از برگشت بازار لیکویید کند.
گاهی تعداد زیادی Position اهرمی در محدودههای نزدیک قرار دارند.
با شروع حرکت شدید بازار، بخشی از آنها لیکویید میشوند.
بسته شدن اجباری این Positionها سفارشهای بیشتری وارد بازار میکند و میتواند حرکت قیمت را تشدید کند.
این زنجیره ممکن است باعث Liquidation تعداد بیشتری از معاملهگران شود.
در Long Squeeze تعداد زیادی Position Long در اثر افت سریع قیمت بسته میشوند.
در Short Squeeze برعکس، رشد شدید قیمت باعث بسته شدن Positionهای Short میشود.
وجود Leverage بالا در بازار میتواند شدت این حرکتها را افزایش دهد.
چند اصل مهم میتوانند ریسک Liquidation را کاهش دهند:
عدد ثابتی وجود ندارد.
Stop باید بر اساس ساختار بازار تعیین شود، نه بر اساس یک درصد ثابت از Liquidation.
اما اصل مهم این است که Stop Loss باید بسیار قبلتر از محدوده Liquidation قرار داشته باشد.
اگر Stop و Liquidation بیش از حد به هم نزدیک باشند، Position احتمالاً بیش از حد بزرگ یا Leverage بیش از حد بالا است.
Risk/Reward باید بر اساس Entry، Stop Loss و Target محاسبه شود، نه Liquidation Price.
اگر شما برای محاسبه ریسک از Liquidation استفاده کنید، یعنی حاضر هستید بخش بسیار بزرگی از Margin را از دست بدهید.
در مقاله ریسک به ریوارد در ارز دیجیتال روش درست محاسبه را بررسی کردهایم.
این موضوع به نوع Margin و ساختار Position بستگی دارد.
در Isolated معمولاً زیان به Margin همان Position محدودتر است.
در Cross ممکن است بخش بزرگتری از موجودی Futures درگیر شود.
به همین دلیل انتخاب نوع Margin اهمیت زیادی دارد.
اگر یک سیگنال Futures دریافت کردهاید، قبل از ورود این موارد را بررسی کنید:
برای آشنایی با ساختار کامل این معاملات، مقاله سیگنال فیوچرز چیست؟ را مطالعه کنید.
در نهایت Liquidation بیشتر از اینکه یک اتفاق ناگهانی باشد، نتیجه مجموعهای از تصمیمهای مدیریت ریسک است.
Leverage بالا، Position بزرگ و Stop Loss نامناسب کنار هم میتوانند فاصله تا Liquidation را بسیار کم کنند.
برای همین مهم است قبل از هر معامله، حداکثر زیان قابلقبول را مشخص کنید.
در مقاله مدیریت ریسک در ارز دیجیتال این فرآیند را بهصورت کامل بررسی کردهایم.
سیگنالهای معاملاتی را بررسی کنید، اما پیش از ورود مطمئن شوید Stop Loss، Position Size و Leverage شما طوری تنظیم شدهاند که یک نوسان طبیعی بازار Position را به محدوده Liquidation نرساند.
لیکویید شدن در ارز دیجیتال زمانی رخ میدهد که Margin دیگر برای حفظ یک Position اهرمی کافی نباشد و صرافی معامله را بهصورت اجباری ببندد.
Leverage بالا، Position Size بزرگ، استفاده نادرست از Cross Margin و معامله بدون Stop Loss از مهمترین عوامل افزایش این ریسک هستند.
برای کاهش احتمال Liquidation بهتر است ابتدا Stop Loss و میزان ریسک قابلقبول را مشخص کنید، سپس Position Size و Leverage را بر اساس آنها انتخاب کنید.
هدف معاملهگر نباید این باشد که Position را تا مرز Liquidation زنده نگه دارد؛ هدف این است که اگر تحلیل اشتباه بود، خیلی زودتر و با زیان کنترلشده از بازار خارج شود.